Kinh nguyệt không đều: nguyên nhân và cách khắc phục

Kiểm chứng nội dung
Nội dung này đã được kiểm chứng thực tế để đảm bảo thông tin chính xác!

Nội dung trên trang Phòng Khám Thái Hà được xem xét về mặt y tế và có kiểm chứng rõ ràng để đảm bảo thông tin chính xác.

Với sự hỗ trợ của các chuyên gia, bác sĩ chuyên ngành cùng với việc chọn nguồn nội dung biên tập chặt chẽ, chúng tôi chỉ liên kết với các tổ chức nghiên cứu, các trang web truyền thông có uy tín, những nghiên cứu có sẵn và được đánh giá có mối quan hệ ngang hàng về mặt y tế. Lưu ý các liên kết trong ngoặc đơn (a,b,1,2, v.v) là liên kêt có thể nhấp vào để truy cập các bài viết, nghiên cứu mà chúng tôi liên kết.

Những thông tin trong bài viết của chúng tôi chỉ mang tính tham khảo và KHÔNG THAY THẾ việc thăm khám trực tiếp của bạn với chuyên gia, bác sĩ. Nhưng nếu bạn có bất cứ thắc mắc nào cần giải đáp chúng tôi luôn sẵn lòng hỗ trợ qua nút Hỏi Đáp phía góc màn hình của bạn.

Đóng

Kinh nguyệt không đều không phải là một bệnh lý, nhưng có thể là dấu hiệu của bệnh phụ khoa nguy hiểm. Rối loạn kinh nguyệt cần được điều trị sớm nếu ảnh hưởng đến sinh hoạt - cuộc sống.  

Thế nào là kinh nguyệt không đều?

Chu kỳ kinh nguyệt không đều (irregular periods) hiện tượng hành kinh không theo một chu kỳ nhất định (ngắn hơn 21 ngày hoặc dài hơn 35 ngày) bao gồm các hiện tượng: kinh sớm, kinh trễ, vô kinh, rong kinh.

Để biết được chu kỳ của bạn gái có bị rối loạn hay không, bạn cần đánh dấu lại những ngày hành kinh liên tục trong ít nhất ba tháng. Nếu có sự chênh lệch đáng kể giữa mỗi tháng, chứng tỏ bạn bị kinh nguyệt không đều.

 

Phân loại rối loạn kinh nguyệt (1)

Phân loại kinh nguyệt không đều

  • Chảy máu tử cung bất thường (AUB):

Bao gồm chảy máu kinh nguyệt nặng, vô kinh hoặc chảy máu bất thường giữa các thời kì.

  • Chảy máu kinh nguyệt nặng:

Bình thường, lượng máu trong chu kỳ ra khoảng 5 muỗng canh. Chảy máu kinh nguyệt nặng khiến bạn gái chảy gấp 10 đến 25 lần số lượng đó mỗi tháng. Hiện tượng này rất phổ biến ở nữ giới khi mới có kinh (tuổi dậy thì) hoặc giai đoạn mãn kinh.

  • Vô kinh:

Chu kỳ kinh nguyệt không xuất hiện trước tuổi dậy thì, sau thời kỳ mãn kinh và sau khi mang thai. Nếu bạn gái đang trong độ tuổi sinh sản mà không có kinh nguyệt trên 6 tháng thì cần đi khám bác sĩ.

  • Đau bụng kinh:

Đau bụng kinh là do các cơn co thắt tử cung gây ra, dưới tác dụng của hormone prostaglandin. Các chất hormone được tạo ra bởi tế bào lót tử cung và lưu thông trong máu của bạn. Nếu bạn gái bị đau bụng kinh nghiêm trọng, có thể đi kèm với tiêu chảy, ngất xỉu, thỉnh thoảng nhợt nhạt hoặc mồ hôi, hạ huyết áp.  

  • Hội chứng tiền kinh nguyệt (PMS):

Hội chứng tiền kinh nguyệt ảnh hưởng đến 75% nữ giới. Chúng xuất hiện khoảng năm đến bảy ngày trước khi hành kinh và biến mất khi chu kỳ kinh nguyệt bắt đầu. Triệu chứng thể chất có thể bao gồm đầy hơi, sưng và đau ngực, mệt mỏi, táo bón, nhức đầu, vụng về chậm chạp… Các triệu chứng cảm xúc bao gồm phẫn nộ, lo âu hoặc bối rối, thay đổi tâm trạng, khóc và trầm cảm, giảm tập trung…

  • Rối loạn tiền kinh nguyệt (PMDĐ):

Rối loạn tiền kinh nguyệt trầm trọng hơn nhiều so với triệu chứng tiền kinh nguyệt bình thường, ảnh hưởng đáng kể từ 3 - 8% nữ giới. Rối loạn tiền kinh nguyệt khiến chị em cảm thấy khó chịu, thường xuyên lo lắng và đột ngột thay đổi tâm trạng.

 

Nguyên nhân kinh nguyệt không đều

Nguyên nhân kinh nguyệt không đều

1.Mang thai

Mang thai khiến chu kỳ kinh nguyệt biến mất. Nếu bạn trước đó đã quan hệ tình dục mà không thấy kinh nguyệt thì rất có thể là do mang thai. Mang thai thường đi kèm với các dấu hiệu nhận biết có thai sớm như ốm nghén, buồn nôn, nhạy cảm với mùi, vú đau, mệt mỏi…

Lưu ý: Thai phụ bị đau nhói xương chậu hoặc đau bụng kéo dài thì có thể mang thai ngoài tử cung.

2. Rối loạn nội tiết do tránh thai

Thuốc tránh thai và vòng tránh thai (DCTC) có chứa hormone có thể khiến chị em chảy máu bất thường.

3. Nuôi con bằng sữa mẹ

Chất prolactin tiết ra trong cơ thể người mẹ có trách nhiệm sản xuất sữa nhưng lại ức chế hormone sinh sản, dẫn đến kinh nguyệt thưa thớt, tắc kinh. Chu kỳ kinh nguyệt sẽ trở lại đều đặn ngay sau khi nữ giới ngừng cho con bú.

4. Giai đoạn tiền mãn kinh (Premenopausal)

Giai đoạn này thường bắt đầu ở độ tuổi 40 hoặc sớm hơn. Các triệu chứng giai đoạn tiền mãn kinh có thể kéo dài từ 4 đến 8 năm, chu kỳ kinh nguyệt có thể dài hơn hoặc ngắn hơn so với bình thường.

Các triệu chứng khác của hội chứng tiền mãn kinh bao gồm ra nhiều mồ hôi đêm, tâm trạng thất thường, nóng bừng, khó ngủ, âm đạo khô…

5. Buồng trứng đa nang (polycystic ovary syndrome - PCOS)

Buồng trứng đa nang là hội chứng có quá nhiều hormone nam giới trong cơ thể của nữ giới. Chị em có trứng nhiều và to hơn so với bình thường, nhưng trứng lại không chín. Trứng rỗng và không có khả năng thụ thai.

PCOS là nguyên nhân kinh nguyệt không đều khá phổ biến ở nữ giới, biểu hiện chủ yếu là kinh thưa hoặc vô kinh. PCOS cũng có thể gây ra các triệu chứng khác đi kèm như khô âm đạo, hói đầu kiểu nam, tóc thừa, tăng cân hoặc béo phì…

6. Các bệnh về tuyến giáp

Theo nghiên cứu năm 2015, 44% trường hợp kinh nguyệt không đều là do các bệnh về tuyến giáp, bao gồm suy giáp, tuyến giáp hoạt động kém, hoặc cường giáp.

  • Nếu nguyên nhân rối loạn kinh nguyệt do suy giáp thì chu kỳ kinh nguyệt kéo dài, đau bụng dữ dội, mệt mỏi, dễ cảm lạnh và tăng cân.

  • Nếu nguyên nhân kinh nguyệt không đều do cường giáp thì chu kỳ kinh nguyệt của bạn gái ngắn hơn, cũng có thể giảm cân đột ngột, thường thấy lo lắng, căng thẳng, tim đập nhanh.

7. U xơ tử cung

Là các khối u phát triển trong thành tử cung. Hầu hết các u xơ tử cung không phải là ung thư, có kích thước đa dạng từ nhỏ đến lớn.

U xơ tử cung khiến bạn gái ra nhiều máu và đau đớn khi khi chu kỳ kinh nguyệt đến, có thể đau hoặc áp lực vùng chậu, đau nửa dưới lưng, đau ở chân và đau trong lúc quan hệ tình dục.

8. Lạc nội mạc tử cung

Theo ước tính, có khoảng 10% phụ nữ trong độ tuổi sinh sản bị lạc nội mạc tử cung. Đây là tình trạng các mảnh nội mạc tử cung bị bong tróc không theo máu kinh ra ngoài mà bị lạc vào các bộ phận khác của cơ quan sinh sản.

Bệnh lạc nội mạc tử cung khiến bạn gái đau đớn trong chu kỳ kinh nguyệt, thậm chí là suy nhược kinh nguyệt. Bệnh cũng gây chảy máu nặng, thời gian hành kinh kéo dài và chảy máu giữa các giai đoạn.

Các triệu chứng khác của lạc nội mạc tử cung bao gồm đau đường tiêu hóa, chuyển động ruột đau, đau trong và sau khi giao hợp, khô âm đạo…

9. Thừa cân

Bèo phì là một trong những nguyên nhân kinh nguyệt không đều. Thừa cân làm nồng độ hormone và insulin gia tăng, gây ra bất thường chu kỳ kinh nguyệt.

10. Giảm cân

Việc giảm cân quá mức hoặc nhanh chóng, khiến cơ thể thiếu hụt các kích thích tố cần thiết cho sự rụng trứng, chu kỳ kinh nguyệt của bạn ngừng hẳn.

Bạn gái thiếu cân nếu chỉ số khối cơ thể BMI (cân nặng/bình phương chiều cao) dưới 18,5.

11. Thể dục quá mức

Thể dục cường độ cao, quá mức, sẽ gây trở ngại cho hormone điều hòa kinh nguyệt. Các vận động viên thể thao thường bị vô kinh, chậm kinh, cần phải cắt giảm thời gian tập luyện và tăng số lượng calo để khôi phục lại chu kỳ kinh nguyệt bình thường.

12. Stress

Căng thẳng có thể ảnh hưởng đến quá trình kiểm soát các hormone điều chỉnh chu kỳ kinh nguyệt của não. Chu kỳ kinh nguyệt của bạn gái có thể trở lại bình thường nếu tâm trạng vui vẻ.

13. Thuốc men

Dùng một số loại thuốc có thể làm kinh nguyệt không đều. Ví dụ: như thuốc tuyến giáp, thuốc động kinh, thuốc chống trầm cảm, thuốc hóa trị, aspirin và ibuprofen...

14. Ung thư cổ tử cung và nội mạc tử cung

Ung thư cổ tử cung và nội mạc tử cung gây chảy máu bất thường giữa chu kỳ kinh nguyệt, chảy máu khi giao hợp hoặc ra khí hư bất thường.

 

Bị kinh nguyệt không đều khi nào cần đi khám bác sĩ?

Bị kinh nguyệt không đều khi nào cần đi khám bác sĩ

Kinh nguyệt không đều là hiện tượng phổ biến, nhưng bạn cần đi khám bác sĩ và kiểm tra để biết được nguyên nhân gây rối loạn kinh nguyệt để điều trị sớm.

  • Nếu bạn vô kinh trong 3 tháng mà không phải mang thai.

  • Chu kỳ kinh nguyệt không ổn định.

  • Chu kỳ kinh nguyệt của bạn dưới 21 ngày/lần hoặc quá 35 ngày.

  • Thời gian hành kinh kéo dài hơn 1 tuần.

  • Bị xuất huyết bất thường hoặc sốt.

  • Bạn cũng cần đi khám bác sĩ nếu thấy rối loạn kinh nguyệt ảnh hưởng đến sinh hoạt cuộc sống.

 

Chẩn đoán rối loạn kinh nguyệt

Tại cơ sở y tế, bác sĩ sẽ thăm hỏi tiền sử bệnh tật, thói quen tình dục, các vấn đề tâm lý của người bệnh.

Các xét nghiệm y tế cũng cần thiết, giúp chẩn đoán nguyên nhân rối loạn kinh nguyệt:

  • Khám vùng khung chậu

  • Xét nghiệm máu

  • Siêu âm bụng

  • Siêu âm vùng chậu và vệ sinh

  • CT scan

  • MRI

 

Kinh nguyệt không đều có ảnh hưởng gì không?

Rối loạn kinh nguyệt có thể là do một vấn đề về sức khỏe sinh sản, chẳng hạn:

  • Vô sinh:

Kinh nguyệt không đều có thể do một số bệnh phụ khoa như đa nang buồng trứng, rối loạn tuyến giáp, ung thư cổ tử cung hoặc tử cung, lạc nội mạc tử cung, viêm vùng chậu… có thể gây vô sinh - hiếm muộn.

  • Khó tính ngày rụng trứng:

Tình trạng rối loạn kinh nguyệt khiến bạn gái khó mang thai, do khó tính ngày rụng trứng chính xác.

  • Thiếu máu:

Nữ giới bị rong kinh kéo dài dẫn đến tình trạng thiếu máu. Tình trạng thiếu máu gây huyết áp thấp, làn da xanh xao.

  • Ảnh hưởng xấu đến chất lượng cuộc sống:

Tình trạng rong kinh, rong huyết gây bất tiện cho sinh hoạt và công việc hằng ngày. Chị em phải thay băng vệ sinh liên tục gây phiền toái trong cuộc sống.

 

Điều trị kinh nguyệt không đều

điều trị kinh nguyệt không đều

Điều trị kinh nguyệt không đều cần phụ thuộc vào nguyên nhân gây rối loạn:

  • Tuổi dậy thì và tiền mãn kinh:

Rối loạn kinh nguyệt xảy ra trong tuổi dậy thì hoặc tuổi mãn kinh thường không cần điều trị, trừ khi hiện tượng này gây nhiều ảnh hưởng đến sinh hoạt.

  • Thiếu cân hoặc béo phì:

Bạn cần có chế độ ăn uống và tập luyện hợp lý để điều chỉnh lại cân nặng thì chu kỳ kinh nguyệt sẽ ổn định trở lại.

  • Các vấn đề về tuyến giáp:

Các biện pháp điều trị có thể bao gồm uống thuốc, i-ốt phóng xạ hoặc phẫu thuật.

  • Điều trị trầm cảm:

Bạn cần giải quyết dứt điểm nguyên nhân dẫn đến stress, dành thời gian nghỉ ngơi, thư giãn, đi du lịch. Bạn nên đến gặp bác sĩ nếu bị stress kéo dài.

  • Thuốc:

Thuốc metformin giảm insulin cho bệnh tiểu đường type II, bảo đảm rụng trứng và chu kỳ kinh nguyệt đều đặn. Thuốc tránh thai liều thấp có sự kết hợp của estrogen và progesterone cũng giúp khắc phục tình trạng rối loạn kinh nguyệt.

 

Biện pháp khắc phục kinh nguyệt không đều

  • Yoga: Bạn chỉ cần dành ra 35-40 phút yoga, 5 ngày một tuần trong vòng 6 tháng liên tục để điều chỉnh kích thích tố và chu kỳ kinh nguyệt.

  • Duy trì cân nặng, khỏe mạnh: thường xuyên kiểm tra theo dõi cân nặng để có những điểu chỉnh hợp lý  trong ăn uống và sinh hoạt.

  • Tập thể dục hàng ngày: Vận động thường xuyên không chỉ duy trì cân nặng khỏe mạnh, còn giúp điều trị hội chứng buồng trứng đa nang, điều trị đau bụng kinh nguyên phát.

  • Gừng: Dùng gừng trong bảy ngày trước khi hành kinh làm giảm lượng máu bị mất trong thời gian kinh nguyệt và làm giảm các triệu chứng hành kinh.

  • Quế: Quế có lợi cho sức khỏe nữ giới do làm giảm đáng kể đau bụng kinh, chảy máu, giảm cảm giác buồn nôn, điều chỉnh chu kỳ kinh nguyệt.

  • Vitamin hàng ngày: Vitamin D, B có thể giúp điều chỉnh chu kỳ kinh nguyệt và có hiệu quả điều trị triệu chứng tiền kinh nguyệt. Bạn cũng có thể nhận được vitamin D từ tiếp xúc với ánh mặt trời hoặc thông qua bổ sung.

  • Uống giấm táo mỗi ngày: 15ml giấm táo hàng ngày giúp khôi phục lại chu kỳ rụng trứng ở nữ giới mắc chứng buồng trứng đa nang. Giấm táo cũng giúp nữ giới giảm cân, giảm lượng đường trong máu và insulin.

  • Dứa: trong dứa có chứa bromelain, loại enzym yêu cầu làm mềm lớp niêm mạc tử cung giúp chữa kinh nguyệt không đều.

Cập nhật lần cuối: 16-02-2019 14:32:34

Nguồn tham khảo

The Facts About Irregular Periods - https://www.everydayhealth.com/pms/irregular-periods.aspx - Ngày truy cập 24.01.2019

Nguyên nhân kinh nguyệt không đều - https://www.medicalnewstoday.com/articles/322643.php - Ngày truy cập 24.01.2019

Irregular Periods - https://rubycup.com/all-about-your-period/irregular-periods/ - Ngày truy cập 24.01.2019

What you need to know about irregular periods - https://www.medicalnewstoday.com/articles/178635.php - Ngày truy cập 24.01.2019

Cách khắc phục kinh nguyệt không đều - https://www.healthline.com/health/womens-health/irregular-periods-home-remedies#1 - Ngày truy cập 24.01.2019

Menstrual Disorders - https://www.healthywomen.org/condition/menstrual-disorders - Ngày truy cập 24.01.2019